Dzień Europy w ramach Europejskiego Kongresu Odnowy Wsi otworzyła jedna z kluczowych debat – o przyszłości rolnictwa i unijnej polityce rolnej. W jej trakcie padły jasne deklaracje: Wspólna Polityka Rolna powinna być uproszczona, rolnicy potrzebują zachęt, a nie sankcji, a fundamentem przyszłości sektora ma być innowacyjność, cyfryzacja i silne wsparcie dla młodego pokolenia.
Podczas sesji otwierającej debatę głos zabrał Christophe Hansen, Komisarz UE ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, który zaprezentował nową wizję dla rolnictwa i systemu żywnościowego w Unii Europejskiej. Podkreślił, że obszary wiejskie zajmują 75% powierzchni UE i zamieszkuje je 25% obywateli, co czyni je kluczowym elementem odporności i bezpieczeństwa Europy.
Nowa wizja, nowe priorytety
W lutym Komisja Europejska przedstawiła nową wizję dla rolnictwa i żywności. Jak zaznaczył Komisarz Hansen – to nie deklaracja, ale plan działania: zorientowany na konkurencyjność, odporność i zrównoważony rozwój. Jego centralnym punktem jest uznanie kluczowej roli wsi w bezpieczeństwie żywnościowym, energetycznym i społecznym Europy.
Zamiast kolejnych warunków, dajmy rolnikom więcej zaufania i narzędzi do działania. Wspólna Polityka Rolna powinna być dla nich partnerem, a nie kontrolerem” – mówił.
Nowa wizja zakłada wzmocnienie roli wsi w zakresie produkcji żywności, energii oraz ochrony środowiska. Komisarz zapowiedział m.in. uproszczenia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej – pierwszy pakiet zmian ma zostać zaprezentowany już 13 maja. Jego celem jest m.in. ograniczenie obowiązków dotyczących trwałych użytków zielonych i terenów podmokłych, co ma zmniejszyć obciążenia administracyjne rolników nawet o 1,5 mln godzin rocznie. Drugi pakiet uproszczeń – obejmujący regulacje środowiskowe, sanitarne i zdrowotne – ma pojawić się jeszcze w tym roku.
W kontekście pogłębiających się zagrożeń klimatycznych i geopolitycznych pojawił się wyraźny apel o wzmocnienie WPR jako narzędzia finansowania adaptacji rolnictwa do nowych wyzwań oraz wspierania rozwoju zrównoważonego rolnictwa. Podkreślano, że bezpieczeństwo żywnościowe i odporność sektora rolnego muszą iść w parze z poszanowaniem zasobów naturalnych i równowagą środowiskową. Potrzebujemy mądrej, stabilnej ochrony rynku UE – z wizją i planem, nie zbiorem nakazów” – zaznaczył Komisarz.
Silny akcent położono również na cyfryzację i innowacje, które mają przyciągnąć młodych ludzi na wieś i zapewnić im nowoczesne narzędzia do prowadzenia gospodarstw. Transformacja pokoleniowa w rolnictwie to obecnie jedno z kluczowych wyzwań – rolników w Europie ubywa, a ich średni wiek rośnie. Odpowiedzią mają być inwestycje w edukację, lepszy dostęp do ziemi i kapitału oraz poprawa warunków startu dla młodych gospodarzy.
W kongresowym panelu „Przyszłość rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich” podkreślono ważną rolę współpracy. Paneliści zgodzili się, że tylko wspólnie można odpowiedzieć na wyzwania demograficzne, ekonomiczne i klimatyczne, które zmuszają Europę do przemyślenia dotychczasowego podejścia do rolnictwa. W tym kontekście rolnicy zostali wskazani także jako potencjalni partnerzy w budowaniu bezpieczeństwa energetycznego – obok ich kluczowej roli w zapewnieniu stabilnych dostaw żywności. Zrównoważony rozwój wsi to nie tylko inwestycja w rolnictwo, ale fundament europejskiego bezpieczeństwa.
Rozwiązaniem dla rolnictwa jest podejście regeneratywne i cyfryzacja, a także zrównoważone stosowanie środków ochrony roślin, które pozwala rolnikom skutecznie odpowiadać na obecne wyzwania i redukować koszty. Kluczowe jest również zwiększanie świadomości wśród rolników – to właśnie wiedza i innowacje wzmacniają konkurencyjność sektora– komentuje Małgorzata Bojańczyk, Dyrektorka Generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin.
Europejski Kongres Odnowy i Rozwoju Wsi to największe wydarzenie poświęcone przyszłości wsi, które organizowane jest 8-10 maja 2025 r. w Poznaniu w ramach polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.
