Choć Prezydencja Irlandzka w Radzie UE będzie kontynuowała pracę nad pakietem uproszczeń Food and Feed Safety Omnibus dopiero po przerwie wakacyjnej, Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (PSOR) podkreśla, że kierunek oczekiwanych zmian pozostaje niezmienny. Organizacja apeluje o zapewnienie rolnikom dostępu do skutecznych narzędzi ochrony upraw oraz eliminację administracyjnych barier i usprawnienie procedur.
PSOR od początku prac nad pakietem podkreśla, że uproszczenie przepisów powinno oznaczać sprawniejsze i bardziej przewidywalne procedury, a nie wprowadzać dodatkowe obowiązki i ograniczać możliwości prowadzenia produkcji rolnej. Wspólnie z organizacjami rolniczymi PSOR konsekwentnie opowiada się za zasadą: żadnych zakazów bez skutecznych alternatyw.
Dzisiejsza dyskusja nie dotyczy tego, czy upraszczać przepisy, ale jak zrobić to mądrze. Rolnicy potrzebują sprawnego systemu rejestracji i dostępu do nowoczesnych, bezpiecznych narzędzi ochrony roślin. Uproszczenia powinny eliminować bariery administracyjne, a nie ograniczać możliwości ochrony upraw. Dlatego nasze stanowisko pozostaje niezmienne – żadnych zakazów bez dostępnych alternatyw, mniej biurokracji i więcej rozwiązań wspierających konkurencyjność europejskiego rolnictw.
– mówi Małgorzata Bojańczyk, dyrektor generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin.
Trzy kluczowe postulaty dla PSOR
Analiza najnowszej propozycji tekstu kompromisowego Prezydencji Irlandzkiej w Radzie UE oraz draftu sprawozdania Parlamentu Europejskiego pokazuje, że trzy kwestie pozostają kluczowe, aby cel pakietu Food and Feed Safety, jakim są uproszczenia i szybszy dostęp do innowacyjnych narzędzi ochrony roślin dla rolników, został zrealizowany.
Ocena agronomiczna powinna być warunkiem przyznawania wyjątków
Pozytywnie oceniamy fakt, że projekt sprawozdania Parlamentu Europejskiego idzie w kierunku uwzględnienia oceny agronomicznej i rzeczywistych warunków prowadzenia produkcji rolnej w przypadku wniosków o odstępstwa w zatwierdzaniu substancji czynnych. Oznacza to ocenę skuteczności dostępnych rozwiązań, wpływu agrofagów na plony oraz ryzyka rozwoju odporności. Takie podejście pozwala podejmować decyzje w oparciu o realia gospodarstw, a nie wyłącznie o formalne przesłanki.
Jednak takiego kluczowego rozwiązania wciąż brakuje w propozycji tekstu kompromisowego Prezydencji Irlandzkiej. Jego uwzględnienie jest niezbędne, aby decyzje dotyczące dostępności alternatyw były dostosowane do realiów praktyki rolnej – w kontekście ich skuteczności, dostępności czy zarządzania odpornością agrofagów.
Ochrona danych
PSOR sprzeciwia się zastąpieniu obecnego systemu ochrony danych jednolitym okresem liczonym od pierwszego zezwolenia wydanego w Unii Europejskiej. Zarówno propozycja Prezydencji Irlandzkiej, jak i Parlamentu utrzymują podejście ogólnounijnego terminu.
Obowiązujące rozwiązanie, w którym okres ochrony liczony jest od momentu wydania zezwolenia w danym państwie członkowskim, zapewnia równe warunki funkcjonowania rynku i stanowi istotny bodziec do inwestowania w nowe rozwiązania. Zdaniem PSOR utrzymanie obecnych zasad jest niezbędne dla zachowania zachęt do inwestowania w badania, rozwój oraz innowacyjne rozwiązania dla rolnictwa. W przypadku ograniczenia innowacji może to prowadzić do zaburzenia konkurencyjności i braku narzędzi wspierających rolników w prowadzeniu produkcji rolnej.
Zezwolenia tymczasowe
PSOR uważa, że możliwość wydawania zezwoleń tymczasowych nie powinna być ograniczana wyłącznie do wybranych kategorii środków ochrony roślin. Zarówno propozycja Prezydencji Irlandzkiej, jak i Parlamentu ograniczają ten zakres.
Rolnicy powinni mieć dostęp do wszystkich bezpiecznych technologii, niezależnie od modelu produkcji, o ile spełnione są wymagania wynikające z przepisów. Takie rozwiązanie zwiększyłoby elastyczność systemu i umożliwiłoby rolnikom korzystanie z pełnego wachlarza bezpiecznych narzędzi ochrony upraw, odpowiadających różnym modelom produkcji.
Wspólny głos sektora rolno-spożywczego
Stanowisko PSOR znajduje odzwierciedlenie również w postulatach organizacji reprezentujących producentów żywności i rolników, które od początku prac nad pakietem wskazują, że bezpieczeństwo żywnościowe Europy wymaga równowagi między wysokimi standardami bezpieczeństwa a zapewnieniem producentom skutecznych narzędzi prowadzenia produkcji.
Europejskie rolnictwo potrzebuje przepisów, które gwarantują wysoki poziom bezpieczeństwa i umożliwiają efektywną produkcję żywności. Ograniczanie dostępu do narzędzi bez zapewnienia skutecznych alternatyw prowadzi do spadku konkurencyjności, wzrostu kosztów produkcji i osłabienia bezpieczeństwa żywnościowego. Przykładem jest rzepak, gdzie mamy w tej chwili wyzwanie związane z utratą konkurencyjności w wyniku braku skutecznych narzędzi do walki z najgroźniejszymi agrofagami. Dlatego popieramy rozwiązania, które usprawniają procedury administracyjne, eliminują zbędne bariery i zapewniają rolnikom realny dostęp do innowacyjnych technologii.
– mówi Krzysztof Nykiel, prezes zarządu Federacji Gospodarki Żywnościowej RP.
PSOR podkreśla, że niezależnie od dalszego harmonogramu prac legislacyjnych będzie nadal aktywnie uczestniczyć w europejskiej debacie dotyczącej przyszłości regulacji w zakresie środków ochrony roślin. Celem pozostaje stworzenie systemu, który będzie jednocześnie bezpieczny, oparty na wiedzy naukowej, sprzyjający innowacjom i odpowiadający na potrzeby europejskich rolników.
