PSOR zorganizował po raz drugi konferencjię„Preparaty biologiczne w ochronie i uprawie roślin”, w której wzięło udział ponad 300 osób on-line Spotkanie było przestrzenią dialogu między administracją, nauką, branżą i praktyką rolniczą – z ważnym i potrzebnym głosem rolników. W centrum rozmowy znalazło się pytanie, co musi się wydarzyć, aby rozwiązania biologiczne mogły być szerzej i skuteczniej wykorzystywane w polskich gospodarstwach.
Od regulacji do praktyki
O znaczeniu odpowiednich regulacji i dostępności preparatów biologicznych mówiła Małgorzata Flaszka, dyrektor Departamentu Hodowli i Ochrony Roślin w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jak podkreślała, na poziomie krajowym wiele działań już się toczy, jednak na poziomie europejskim wciąż pozostaje wiele do zrobienia.
Na poziomie europejskim jest jeszcze wciąż trochę pracy do wykonania. Liczymy na Omnibusa. Jeżeli będzie, to myślę, że to nam uprości – jeżeli rzeczywiście weszłyby kwestie specjalnej definicji dla substancji biologicznych, czyli szeroka dostępność, dłuższy termin zatwierdzenia, ograniczenia w wymaganiach dotyczących dokumentacji rejestracyjnej badań – to myślę, że wtedy mamy szansę. Natomiast w obecnych uwarunkowaniach, to jest kłopot.
Jak wskazywała Małgorzata Flaszka, aby preparaty biologiczne mogły na stałe zagościć w ochronie roślin, potrzebna jest nie tylko ich odpowiednia dostępność, ale również system zachęt dla rolników, doradztwo, transfer wiedzy do praktyki i upowszechnianie dobrych praktyk.
Nauka, która wychodzi w pole
Ważną częścią konferencji była perspektywa naukowa – pokazująca, że rozwój biologicznej ochrony roślin nie kończy się na badaniach laboratoryjnych. Prof. Jolanta Kowalska z Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu zwracała uwagę na konieczność spojrzenia na biopreparaty jako element kompleksowej strategii ochrony roślin, a nie pojedyncze, jednorazowe rozwiązanie.
Jeżeli mówimy o metodzie biologicznej, o biopreparatach, to nie mówimy tutaj o jakimś jednostkowym czy jednorazowym stosowaniu. Tutaj trzeba przygotować programy ochrony, strategie i w tej strategii powinniśmy uwzględnić, właśnie różne kategorie biopreparatów w takim holistycznym podejściu. (…)
Mówiła prof. Jolanta Kowalska.
Prof. Danuta Sosnowska z IOR przedstawiała argumenty za stosowaniem biologicznych środków ochrony roślin i wyjaśniała:
Te środki odbudowują naturalną mikroflorę, zapobiegają zmęczeniu gleby. Jeżeli chodzi o lepsze odżywianie, to właśnie te bionawozy, czy biostymulatory i jeszcze inne, udostępniają roślinom trudno przyswajalne składniki pokarmowe. A więc wiążą azot, od uwalniają fosfor. Ekologia – Są bezpieczne dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska. Dla pszczół i innych zapylaczy. Nie pozostawiają szkodliwych pozostałości w plonach. No i przede wszystkim konkurują z patogenami o przestrzeń, ograniczając rozwój chorób grzybowych i ograniczają szkodniki. I owszem trzeba
mieć większą wiedzę, jeżeli stosuje się preparaty biologiczne i trzeba wiedzieć, jak prawidłowo je stosować. Przede wszystkim trzeba stosować zgodnie z etykietą, przestrzegać zaleceń producenta, dbać o warunki dla mikroorganizmów, bo jeżeli mówimy tutaj o żywych mikroorganizmach, to one są bardzo wrażliwe na temperaturę i na wilgotność, a więc również trzeba to brać pod uwagę.
Podczas konferencji przedstawiono również wyniki badań pokazujących potencjał mikroorganizmów i innych rozwiązań biologicznych, m.in. Prof. Agnieszka Jamiołkowska z Katedry Ochrony Roślin Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie podkreślała, że jednym z najważniejszych zadań nauki jest właśnie przełożenie wyników badań na praktykę oraz umożliwienie rolnikom obserwowania efektów w rzeczywistych warunkach:
Wystarczy zobaczyć, pokazać, że to działa, ma potencjał (…) My prowadzimy badania, przeprowadzamy, wprowadzamy je do praktyki, a później praktyka je wykorzystuje i jeszcze możemy uczyć innych poprzez demonstrację.
To właśnie transfer wiedzy – od laboratorium, przez doświadczenia polowe, aż po gospodarstwo – był jednym z najważniejszych tematów konferencji.
Głos rolniczek: wiedza, dostępność i doświadczenie
Drugą część konferencji stanowił okrągły stół z udziałem administracji, nauki i rolników. Najważniejszy głos należał właśnie do praktyki. Rolniczki Aleksandra Kawska i Aneta Mroczkowska-Złotnik mówiły o swoich doświadczeniach, potrzebach i barierach związanych ze stosowaniem preparatów biologicznych w gospodarstwach. Jak podkreślała jedna z uczestniczek dyskusji, z perspektywy praktyki potrzebne są trzy filary: „wiedza, dostępność i zachęty finansowe”. Szczególnie ważna jest wiedza – szkolenia, warsztaty i możliwość zdobywania praktycznych doświadczeń.
Rolnicy potrzebują także możliwości wymiany doświadczeń między sobą. „Nikt tak do końca nie powie nam, jak to działa w polu, dopóki sami tego nie zobaczymy u sąsiada za miedzą” –
wskazywała Aleksandra Kawska, podkreślając znaczenie praktycznych przykładów i gospodarstw demonstracyjnych. Bo to właśnie możliwość zobaczenia efektów „w polu” może być najlepszym sposobem na budowanie zaufania do nowych rozwiązań.
W dyskusji pojawiła się również konkretna propozycja tworzenia gospodarstw demonstracyjnych i doświadczeń pokazujących zastosowanie preparatów biologicznych w różnych warunkach produkcji. Takie miejsca mogą stać się praktyczną przestrzenią transferu wiedzy – łączącą naukę z doświadczeniem rolników.
To właśnie dialog i transfer wiedzy do praktyki mogą w znaczący sposób przyczynić się do szerszego i bardziej świadomego wykorzystania środków biologicznych w polskim rolnictwie.
Nagranie z konferencji dostępne tu: II konferencja PSOR
