Problem fałszowania produktów dotyka nie tylko branżę odzieżową czy kosmetyczną. Fałszerstwa są powszechne w wielu sektorach, w tym w rolnictwie. Europol alarmuje, że nielegalne preparaty mogą stanowić nawet 14% rynku środków ochrony roślin w Unii Europejskiej. Handel nielegalnymi środkami ochrony roślin to proceder, w którym nie liczy się ani skuteczność, ani bezpieczeństwo, ani nawet ochrona plonów. Priorytetem jest szybki zysk, a konsekwencje spadają na rolników. Preparaty do złudzenia przypominają oryginalne środki, więc rolnicy często kupują je nieświadomie, skuszeni niską ceną. Kupując takie specyfiki, ryzykują utratę wszystkiego – plonów, pieniędzy, a nawet zdrowia.
Kto zarabia na nielegalnych środkach ochrony roślin?
Produkcją i dystrybucją nielegalnych środków ochrony roślin zajmują się międzynarodowe grupy przestępcze. Każdego roku organy ścigania wykrywają transporty nielegalnych preparatów, głównie z Azji i Europy Wschodniej. Przestępcy najczęściej podrabiają produkty wycofane z rynku. Środki ochrony roślin, które przestają być legalnie dostępne, stają się celem dla grup przestępczych, wprowadzających na rynek nielegalne zamienniki.
W zeszłym roku dzięki skutecznym kontrolom na granicy Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) we współpracy z Państwową Inspekcją Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) ujawniła 128 przypadków nieprawidłowości polegających na nielegalnym przywozie lub na niedopełnieniu obowiązków dokumentacyjnych. KAS udaremniła wprowadzenie na rynek 744 kg/L środków ochrony roślin pochodzących z przemytu. Ponadto ujawniła ponad 16 ton środków, które nie zostały zgłoszone do WIORIN.
Liczy się tylko zysk, a konsekwencje ponosi rolnik
Przestępcy działają z premedytacją, oferując rolnikom produkty do złudzenia przypominające oryginalne preparaty. Analiza nielegalnych produktów, np. tych skonfiskowanych podczas kontroli, wykazała, że mogą one zawierać tylko talk i wodę. W najlepszym przypadku taki środek po prostu nie zadziała. W najgorszym, w takich produktach dodatkowo mogą znajdować się zakazane w Unii Europejskiej substancje chemiczne lub toksyczne zanieczyszczenia, które mogą doprowadzić do całkowitego zniszczenia upraw. Produkty z nieznanego źródła stwarzają również poważne zagrożenie dla zdrowia i otoczenia. Ich stosowanie może również prowadzić do trwałego zanieczyszczenia wody i gleby, a także negatywnie wpływać na życie biologiczne, w tym na owady zapylające. Używanie nielegalnych środków ochrony roślin naraża na straty finansowe związane z utylizacją zniszczonej uprawy, rekultywacją gleby i utratą dopłat. Rolnikom grożą także konsekwencje prawne.
„Oryginały z zagranicy”, fałszywe opinie i anonimowy sprzedawca
Przestępcy dobrze wiedzą, jak grać na emocjach. Ich główna broń? Atrakcyjna cena. Sprzedawcy kuszą atrakcyjnymi cenami, próbując uwiarygodnić ich jakość. Podrabiają wygląd zewnętrzny opakowania i tłumaczą, że to „oryginały z nadwyżek produkcyjnych”, „tańsze zamienniki” lub „oryginały z zagranicy”. Jednak czy to możliwe aby za oryginalny produkt zapłacić 10-20% mniej od średniej ceny rynkowej? Okazyjna oferta zawsze powinna wzbudzić czujność. Co więcej, aby zwiększyć wiarygodność swoich ofert w Internecie, oszuści często posługują się fałszywymi opiniami lub opłacają pozytywne recenzje. Czerwoną lampkę powinna zapalić także anonimowość sprzedawcy. Jak nie dać się nabrać na fałszywe środki ochrony roślin pisaliśmy w artykule 4 kroki do bezpiecznych zakupów środków ochrony roślin w Internecie.
Jak ustrzec się przed nielegalnymi środkami ochrony roślin w 5 krokach:
- Kupuj tylko te środki ochrony roślin, które są zarejestrowane w Polsce. Tę informację znajdziesz za pomocą wyszukiwarki środków ochrony roślin dostępnej na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
- Kupuj w zaufanych miejscach:Wybieraj punkty sprzedaży zarejestrowane w WIORIN. Unikaj podejrzanie atrakcyjnych ofert na aukcjach internetowych czy od anonimowych sprzedawców.
- Sprawdzaj opakowanie:Oryginalne produkty mają szczelne opakowania z widocznym numerem serii, datą produkcji oraz szczegółowymi oznaczeniami producenta.
- Zweryfikuj etykiety:Upewnij się, że etykiety są czytelne, a informacje na nich zgodne z danymi na stronie producenta. Oryginalne opakowania zawierają instrukcje w całości zredagowane w języku polskim.
- Zwracaj uwagę na cenę:Cena istotnie niższa od rynkowej może wskazywać na podróbki. Pamiętaj, że podejrzanie tanie produkty wiążą się z wysokim ryzykiem.
Warto mieć świadomość, że każdy legalny środek ochrony roślin, zanim zostanie dopuszczony do obrotu i stosowania, jest skrupulatnie badany i oceniany przez ekspertów w krajach Unii Europejskiej oraz urzędy unijne. Dopuszczane są wyłącznie takie środki, które stosowane zgodnie z zaleceniami producenta nie stanowią zagrożenia dla zdrowia człowieka, zwierząt ani dla środowiska.
Szukasz rzetelnych informacji na temat środków ochrony roślin? Na naszej stronie znajdziesz kompendium wiedzy o oryginalnych produktach, a także praktyczne porady dotyczące ich zakupu i stosowania zgodnie z prawem. Sprawdź www.bezpiecznauprawa.org.
Kampania edukacyjna „Kupując podróbki, tracisz wiele razy” prowadzona przez Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin we współpracy z PIORiN, KAS, Policją pod patronatem Urzędu Patentowego RP.
