Od ponad 21 lat System PSOR pokazuje, że zbiórka opakowań po środkach ochrony roślin może być skuteczna tylko wtedy, gdy użytkownicy wiedzą, co zrobić z pustym opakowaniem i jak prawidłowo je przygotować. Właśnie temu służy ogólnopolska kampania „Liczy się każde opakowanie” – jedna z najdłużej i najkonsekwentniej prowadzonych akcji edukacyjnych skierowanych do rolników w Polsce.
System PSOR
Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (PSOR) uruchomiło System Zbiórki Opakowań PSOR w 2004 r., aby wziąć odpowiedzialność za powstałe odpady oraz zapewnić rolnikom narzędzie do bezpłatnego zwrotu pustych opakowań po środkach ochrony roślin. Koszty funkcjonowania Systemu PSOR leżą po stronie producentów i importerów środków ochrony roślin. System PSOR zatem w pełni realizuje założenia rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP).
Żeby opakowania wracały do systemu i mogły zostać zagospodarowane zgodnie z prawem i bezpiecznie dla ludzi i środowiska, rolnicy muszą wiedzieć, co zrobić z pustym opakowaniem oraz jak prawidłowo je przygotować. Odpowiedzią na te potrzeby stała się kampania edukacyjna PSOR „Liczy się każde opakowanie”. Dzięki prowadzonym przez PSOR działaniom coraz więcej opakowań z roku na rok trafia do bezpiecznego strumienia. Opakowania nie są nielegalnie wykorzystywane ponownie, spalane, zakopywane na polu czy wyrzucane do lasu.
Kampania „Liczy się każde opakowanie”
Ogólnopolska kampania edukacyjna „Liczy się każde opakowanie” ruszyła w 2014 roku. Jej głównym celem jest podnoszenie świadomości rolników i sprzedawców środków ochrony roślin w zakresie bezpiecznego i odpowiedzialnego postępowania z pustymi opakowaniami po środkach ochrony roślin.
Kampania obejmuje zasięgiem całą Polskę, jest prowadzona we współpracy z organizacjami branżowymi, mediami i instytucjami publicznymi i została objęta patronatem honorowym Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Główne przekazy w ramach kampanii to:
- Obowiązki prawne rolników – przypomnienie, że opakowania po środkach ochrony roślin są odpadem niebezpiecznym i muszą być zwrócone do punktu sprzedaży, a nie spalane czy wyrzucane ze zwykłymi odpadami.
- Prawidłowe przygotowanie opakowań do zwrotu – szczególny nacisk kładzie się na obowiązek trzykrotnego wypłukania opakowania, wykorzystanie popłuczyn do oprysku, wysuszenie opakowania i zakręcenie przed oddaniem do sklepu. Warto także nakłuć opakowanie.
- Bezpieczeństwo ludzi i środowiska – wyjaśnienie, dlaczego ponowne użycie opakowań po środkach ochrony roślin (np. do wody, paliwa czy środków gospodarczych) jest niebezpieczne, oraz jakie konsekwencje może mieć porzucanie ich w środowisku.
- Rola Systemu PSOR – pokazanie, jak działa system, gdzie znajdują się punkty odbioru i jakie korzyści dla rolnika, branży oraz środowiska przynosi zbiórka opakowań po środkach ochrony roślin.
Narzędzia i formy działań edukacyjnych
W ramach kampanii wykorzystujemy różnorodne narzędzia i formy działań edukacyjnych takie jak:
- Materiały edukacyjne
Tworzymy i dystrybuujemy materiały takie jak broszury, ulotki i plakaty dostępne w punktach sprzedaży środków ochrony roślin, a także infografiki i czytelne instrukcje pokazujące krok po kroku, jak przygotować opakowania do sklepu. - Platformy i szkolenia PSOR
Prowadzimy m.in. Akademię PSOR – bezpłatną platformę szkoleniową o bezpiecznym stosowaniu środków ochrony roślin, w której jeden z modułów poświęconych jest prawidłowemu postępowaniu z opakowaniami po środkach ochrony roślin. Do dyspozycji użytkowników dostępne są materiały wideo, a także materiały do pobrania, które uzupełniają wiedzę. - Współpraca z organizacjami rolniczymi i mediami
Współpracujemy z organizacjami rolniczymi, organizacjami branżowymi, administracją oraz mediami, aby informacje dotyczące zbiórki opakowań po środkach ochrony roślin docierało do jak najszerszego grona odbiorców.
(Konsekwentna) edukacja kluczem do sukcesu
Skuteczność kampanii „Liczy się każde opakowanie” najlepiej widać w wynikach zbiórki:
- W 2024 r. zebraliśmy rekordowe ponad 2,67 tys. ton opakowań, co odpowiada 88% wszystkich opakowań wprowadzonych na rynek.
- Aż 92% zebranej masy trafiło do recyklingu – tym samym przekroczyliśmy wymagany ustawowo poziom recyklingu i osiągnęliśmy wynik dużo lepszy niż średnia europejska recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych.
- Od początku istnienia Systemu zebraliśmy ponad 34 tys. ton opakowań!
Osiągnięte wyniki to rezultat wieloletniej edukacji, a także współpracy z rolnikami, sprzedawcami i całą branżą środków ochrony roślin. Polska należy dziś do ścisłej europejskiej czołówki krajów z najlepiej funkcjonującymi systemami zbiórki opakowań po środkach ochrony roślin, a System PSOR stawiany jest jako wzór dla innych państw.
Kampania „Liczy się każde opakowanie” pokazuje, że skuteczna zbiórka opakowań nie jest tylko kwestią przepisów. To przede wszystkim kwestia świadomości użytkowników, między innymi ich wiedzy o obowiązkach, nawyków oraz poczucia współodpowiedzialności za środowisko.
Dziękujemy wszystkim zaangażowanym w realizację kampanii!
