Zakończenie zabiegu ochrony roślin to newralgiczny moment. Po intensywnej pracy w polu pokusa szybkiego powrotu do gospodarstwa jest duża, jednak to właśnie wtedy rozpoczyna się jeden z kluczowych etapów – mycie opryskiwacza. Zaniedbanie tej procedury to prosta droga do poważnych problemów: od ryzyka fitotoksyczności dla kolejnych upraw, przez kosztowne uszkodzenia sprzętu, aż po realne zagrożenie dla środowiska. Prawidłowo przeprowadzone czyszczenie opryskiwacza jest więc nie obowiązkiem, a fundamentem profesjonalnego i zrównoważonego rolnictwa. Pokażemy, jak w kilku prostych krokach zadbać o opryskiwacz, chronić swoje uprawy i działać w zgodzie z dobrą praktyką rolniczą.
Bezpieczeństwo przede wszystkim!
Zanim rozpoczniesz mycie, zadbaj o swoje zdrowie. Przez cały czas trwania prac używaj odzieży ochronnej, w tym rękawic nitrylowych i okularów lub gogli. Resztki środków ochrony roślin, nawet w niewielkich stężeniach, mogą być szkodliwe w kontakcie ze skórą czy oczami.
Krok pierwszy – pozbądź się resztek cieczy roboczej
Złota zasada brzmi: mycie opryskiwacza zaczynamy tam, gdzie skończyliśmy pracę – na opryskiwanym polu. W zbiorniku i układzie cieczowym zawsze pozostają resztki preparatu. Najbezpieczniejszym i najbardziej odpowiedzialnym sposobem ich usunięcia jest tzw. rozcieńczenie na polu.
W tym celu napełnij pusty zbiornik czystą wodą (wystarczy 1/10 pojemności zbiornika), a następnie wypryskaj ją na tej samej uprawie, z dala od cieków i ujęć wodnych. Powtórz tę czynność co najmniej dwukrotnie. Dzięki temu resztki środka zostaną wielokrotnie rozcieńczone i bezpiecznie rozprowadzone na powierzchni, dla której były przeznaczone. Taka procedura jest zgodna z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej i wpisuje się w cele programów promujących ochronę zasobów wodnych.
Krok drugi – użyj środków czyszczących
Sama woda to za mało, aby w pełni zneutralizować substancje aktywne, zwłaszcza te o działaniu hormonalnym (np. herbicydy). Po wstępnym płukaniu na polu czas na użycie dedykowanych środków myjących.
- Mycie wewnętrzne: Napełnij zbiornik wodą do około 1/3 objętości i dodaj środek czyszczący zgodnie z zaleceniami producenta (np. 100-200 ml na 100 l wody). Uruchom mieszadło na kilkanaście minut, aby roztwór dotarł do każdego zakamarka zbiornika i układu cieczowego. Popłuczyny również wypryskaj na polu. Specjalistyczne preparaty nie tylko neutralizują pozostałości środków ochrony roślin, ale także chronią elementy opryskiwacza przed korozją.
- Mycie zewnętrzne: Na belce, kołach i obudowie również osadzają się resztki preparatów. Użyj myjki ciśnieniowej lub szczotki z roztworem środka myjącego, aby dokładnie oczyścić cały opryskiwacz. Mycie zewnętrzne najlepiej przeprowadzić na polu lub na utwardzonym, nieprzepuszczalnym podłożu z odpływem do specjalnego zbiornika lub na biobedzie.
Krok trzeci – detale mają znaczenie – filtry i dysze pod lupą
Czysty zbiornik to nie wszystko. O precyzji oprysku decydują drobne, ale niezwykle ważne elementy. Po zakończeniu płukania zdemontuj i dokładnie oczyść wszystkie filtry (ssawny, ciśnieniowy, sekcyjne) oraz rozpylacze. Używaj do tego specjalnych szczoteczek, nigdy drutów czy gwoździ, które mogą uszkodzić delikatne dysze. Sprawdź stan uszczelek i w razie potrzeby wymień je na nowe. Czyste i drożne filtry oraz rozpylacze to gwarancja równomiernego pokrycia cieczą przy kolejnym zabiegu.
Kolejność mycia i dbałość o każdy detal mają ogromne znaczenie. W razie wątpliwości przed rozpoczęciem mycia należy zapoznać się z etykietą środka ochrony roślin oraz instrukcją producenta opryskiwacza – dzięki temu unikniemy uszkodzeń sprzętu i skażenia środowiska. Z tego artykułu dowiesz się, jakie elementy informacyjne znajdują się na etykiecie środka ochrony roślin
Bezpieczne i skuteczne czyszczenie opryskiwacza wymaga:
- Przeprowadzania płukania zbiornika i układu cieczowego na polu, na bezpiecznym i oddalonym od wód terenie,
- Stosowania dedykowanych, certyfikowanych środków czyszczących, które neutralizują środki ochrony roślin,
- Dokładnego mycia zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz opryskiwacza,
- Czyszczenia i konserwacji delikatnych elementów, takich jak dysze i filtry,
- Zachowania odpowiednich środków ochrony osobistej przy pracy.
Właściwe mycie gwarantuje nie tylko dłuższą żywotność opryskiwacza, ale przede wszystkim bezpieczeństwo dla środowiska. Eliminuje także ryzyko skażenia wód i gleby oraz chroni zdrowie osób pracujących w gospodarstwie. Więcej o myciu opryskiwacza dowiesz się na stronie bezpiecznie.org lub w Akademia PSOR. Z poniższego filmu dowiesz się więcej o ochronie wód w związku ze stosowaniem środków ochrony roślin i przeprowadzaniem zabiegów ochronnych.
